Прымусовае перасяленне 700 000 чалавек, усё для большага распаўсюду дэзынфармацыі

18 лютага пастаўленыя Крамлём кіраўнікі Данецкай і Луганскай «Народных рэспублік» («ДНР» і «ЛНР») загадалі пачаць перасяленне жанчын, дзяцей і людзей сталага веку з непадкантрольных урадам тэрыторый на ўсходзе Украіны (Данбас) праз міжнародна прызнаную мяжу ў Растоўскую і Варонежскую вобласці Расіі.

На першы погляд гэтая «эвакуацыя» можа здацца высакародным актам гуманітарызму, каб абараніць нявінных людзей ад разбурэнняў вайны. Аднак, пагрозы вайны з боку ўкраінскай арміі супраць сепаратыстаў няма. Наадварот, паведамленне ўкраінскага міністэрства абароны было паслядоўным, гучным і ясным. Усе мерапрыемствы, якія праводзяцца ў гэтым раёне, носяць абарончы характар і праводзяцца выключна ў адказ на пагрозлівае і эскалацыйнае нарошчванне расійскіх войскаў на ўкраінскіх межах, а таксама ў сувязі з незаконнай анексіяй паўвострава Крым і тэрыторый на Данбасе, якія падтрымліваюцца сепаратыстамі.

Такім чынам, калі гэтыя загады аб перасяленні не з’яўляюцца прапарцыйным або неабходным адказам, што адбываецца на самай справе?

Што ж, тут варта ўлічваць некалькі характэрных прыкмет. Па-першае, самае відавочнае тлумачэнне з’явілася толькі праз тры дні, калі напярэдадні 21 студзеня кіраўнік у Крамлі абвясціў аб прызнанні незалежнасці непадкантрольных ураду тэрыторый у Данецку і Луганску. За гэтым абуральным парушэннем міжнароднага права амаль адразу ж адбыўся яшчэ адзін добра адпрацаваны трук у крамлёўскім сцэнарыі — увядзенне войскаў праз мяжу пад выглядам «міратворчасці» з поўным парушэннем тэрытарыяльнай цэласнасці і суверэнітэту Украіны. Стварыўшы некалькімі днямі раней фальшывы «гуманітарны крызіс», Крэмль хутка выкарыстаў яго як падставу для чарговай адкрытай агрэсіі супраць Украіны.

Па-другое, расійскія дзяржаўныя СМІ пастаянна ўзмацняюць распаўсюд ілжывых сцвярджэнняў аб тым, што Украіна плануе пачаць буйны наступ. Нягледзячы на тое, што міф пра агрэсіўныя намеры Украіны быў поўнасцю развянчаны незлічоную колькасць разоў, гэты падступны наратыў застаецца адным з цэнтральных элементаў кампаніі маніпулятыўнага ўмяшання расійскіх уладаў, іх давераных асоб, а таксама падкантрольных ім дэзынфармацыйных выданняў і журналістаў.

Па-трэцяе, гісторыя адважных намаганняў выратаваць ні ў чым не вінаватых мірных жыхароў ад націску «крыважэрнай украінскай хеўры» дакладна ўпісваецца ў дэзынфармацыйны наратыў пра бесперапынны генацыд рускамоўнага насельніцтва на ўсходзе Украіны. За выключэннем таго, што «хеўры» і генацыду не існуе. Гэты згубны міф быў выкрыты, напрыклад, расійскімі незалежнымі СМІ.

Расійскія афіцыйныя асобы, у тым ліку на самым высокім узроўні, гаварылі пра неабходнасць абароны так званага Русского мира, альбо Расійскага свету, яшчэ да незаконнай анексіі Крыма ў 2014 годзе. Такім чынам, няцяжка зразумець, як рэзананснае пасланне пра «выратаванне нявінных» можа быць выкарыстана ў якасці чарговага кроку да выбудоўвання апраўдання наступальных дзеянняў супраць Украіны. На самай справе, вам нават не трэба было б «ратаваць» многіх людзей; проста крычаць пра гэта гучна і абазначаць усе факты адваротнага хлуснёй.

Па-чацвёртае, каб падмацаваць наратыў генацыду, Крэмль яшчэ раз падштурхнуў старое параўнанне з умяшаннем НАТА ў Косава з мэтай абароны этнічных албанцаў. Крэмль выкарыстаў гэты ланцужок разважанняў злева, справа і ў цэнтры ў сваіх намаганнях апраўдаць незаконную анексію Крымскага паўвострава, і сцвярджэнні аб неабходнасці абароны меркаваных 700 000 і больш чалавек на Данбасе, верагодна, распаўсюджваюцца з аналагічнымі намерамі.

Нарэшце, нядаўняя эскалацыя ўздоўж лініі судакранання і дзесяціразовае павелічэнне парушэнняў рэжыму спынення агню, у тым ліку абстрэл дзіцячага садка, былі ініцыяваныя сіламі сепаратыстаў, якія падтрымліваюцца Расіяй. Наўрад ці быў бы сэнс спачатку атакаваць, а потым звяртацца да гуманітарных жэстаў. Хіба што справа ў тым, што неабходна заблытаць намеры і схаваць праўду; старая старонка з крамлёўскага прапагандысцкага сцэнарыя.

У гэтым ключы загады аб прымусовым перасяленні меркаваных 700 000 чалавек з тэрыторый, якія кантралююцца сепаратыстамі, могуць служыць зусім іншым мэтам. Нашмат больш верагодна, што гэтыя загады, якія былі дадзены падазрона сінхронна з відэапаведамленнямі і, відаць, запісаныя за некалькі дзён да павелічэння інтэнсіўнасці абстрэлаў, насамрэч, з’яўляюцца старанна прадуманай тактыкай маніпулявання інфармацыяй, каб узмацніць ціск на Украіну ў рамках кампаніі па дэзынфармацыі Крамля супраць гэтай краіны.