Jak używać narzędzi OSINT do badania dezinformacji/FIMI dotyczącej tożsamości

Podmioty zagraniczne wykorzystują tematy wrażliwe, takie jak integracja wielokulturowa, prawa kobiet i prawa osób LGBTIQ+, przedstawiając te kwestie jako niemoralne i w jakiś sposób szkodliwe dla „tradycyjnych wartości”. Służy to pogłębianiu podziałów społecznych i realizowaniu konkretnych interesów geopolitycznych poprzez dezinformację dotyczącą tożsamości (identity-based disinformation – IBD).

Dezinformacja dotycząca tożsamości to wyrafinowana forma zagranicznych manipulacji informacjami i ingerencji w informacje (FIMI), która wykorzystuje elementy tożsamości – takie jak płeć, orientacja seksualna, rasa, pochodzenie etniczne czy religia – do systematycznego poniżania i odbierania głosu marginalizowanym społecznościom. ESDZ przeprowadziła pionierskie badania na temat działań FIMI wymierzonych przeciwko osobom LGBTIQ+. Niniejszy przewodnik stanowi rozwinięcie tych badań i pokazuje, jak manipulacje dotyczące tożsamości mogą być wykorzystywane w charakterze strategicznego narzędzia w szerszych kampaniach geopolitycznych.

Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) właśnie wydała praktyczny przewodnik wyjaśniający, jak wykorzystywać ogólnodostępne źródła informacji do wykrywania i analizowania FIMI, w tym dezinformacji dotyczącej tożsamości.

Ten wszechstronny zestaw narzędzi pojawia się w bardzo ważnym momencie, kiedy postępowe zmiany społeczne są tłumione przez manipulacyjne apele o ochronę niejasnych, ogólnikowych „tradycyjnych wartości”. Przewodnik może dostarczać analitykom, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego i potencjalnym ofiarom skuteczne narzędzia i metody OSINT, tj. wykorzystania informacji z ogólnodostępnych źródeł, do badania tych zagrożeń. Zestawiając i analizując dane z różnych otwartych źródeł, użytkownicy mogą demaskować pełen zakres kampanii IBD/FIMI i znajdować odpowiedzi na kluczowe pytania dotyczące sprawców, technik, czasu, zasięgu geograficznego i celów strategicznych tego rodzaju działań.

Przewodnik ma charakter praktyczny i obejmuje szeroki zestaw ponad 80 narzędzi i repozytoriów OSINT dostępnych dla wszystkich użytkowników. Zasoby te umożliwiają osobom zaangażowanym w analizę informacji:

• Identyfikowanie i śledzenie podmiotów odpowiedzialnych za kampanie manipulacyjne
• Dokumentowanie technik manipulacji
• Mapowanie zasięgu geograficznego i skali zdarzeń
• Ustalanie korelacji czasowych z konkretnymi wydarzeniami
• Demaskowanie strategicznych celów operacji IBD

Przewodnik pełni podwójną rolę: zwiększa zdolności osób i organizacji korzystających z OSINT do identyfikowania i analizowania dezinformacji dotyczącej tożsamości, a jednocześnie dostarcza ofiarom FIMI ukierunkowanej na IBD konkretne narzędzia do wykrywania i dokumentowania ataków. To innowacyjne podejście wzmacnia współpracę w społeczności osób zaangażowanych w przeciwdziałanie zagrożeniom i buduje odporność na przyszłe wyzwania.

Przewodnik jest oparty na solidnych podstawach metodologicznych, dzięki czemu umożliwia systematyczne podejście do analizowania FIMI, a jednocześnie wskazuje odpowiednie praktyki badawcze. Zawiera szczegółowe instrukcje oceny zagrożeń w środowisku internetowym i poruszania się w zawiłościach nowoczesnych kampanii dezinformacyjnych.

Pokazuje na przykład, jakie narzędzia posłużyły do archiwizacji postu na Telegramie, który został wykorzystany do rozpowszechniania dezinformacji na temat algierskiej bokserki Imane Khelif podczas igrzysk olimpijskich w Paryżu. Zarchiwizowany link może zostać wykorzystany w dalszych badaniach.

W przewodniku zawarto też zalecenia służące ochronie zasad demokratycznych i wzmocnieniu globalnych działań podejmowanych w odpowiedzi na FIMI na temat tożsamości. Jednym z nich jest uwzględnienie etycznych i prawnych ram, w których muszą mieścić się dochodzenia OSINT, oraz zapewnienie, by badacze odzwierciedlali różnorodność społeczności będących przedmiotem ataków IBD.

Przewodnik podkreśla również znaczenie ustanowienia globalnych standardów dla prowadzenia analiz opartych na otwartych źródłach. Przyczyniając się do budowania tych standardów, stanowi on ważny krok w kierunku przeciwdziałania złośliwym manipulacjom dotyczącym tożsamości i zacieśniania współpracy wśród społeczności zaangażowanych w OSINT.