Obrzucanie wszystkich błotem i liczenie na to, że do kogoś przylgnie
Od 24 lutego tego roku Rosja poszła na całość, wykorzystując swoją sieć dyplomatyczną do forsowania swoich narracji dezinformacyjnych na różnych platformach mediów społecznościowych.
Na przykład w zeszłym tygodniu UE ustanowiła Misję Wsparcia Wojskowego Unii Europejskiej (EUMAM) na rzecz Ukrainy. Celem misji jest zwiększenie zdolności wojskowych Sił Zbrojnych Ukrainy, aby umożliwić im obronę integralności terytorialnej i suwerenności Ukrainy, a także ochronę ludności cywilnej Ukrainy przed masowymi atakami Rosji (otwiera się w nowej karcie) na ten kraj.
Dwa dni po rozpoczęciu misji na stronie rosyjskiego MSZ powstała strona podważająca misję i oskarżająca UE o eskalację. Już 10 minut później link do tej strony został zamieszczony na kanale rosyjskiego MSZ w serwisie Telegram. Wkrótce potem wiadomość ta została przekazana dalej przez co najmniej 100 kanałów na Telegramie, w tym kanały Marii Zacharowej i kilku ambasad rosyjskich na całym świecie.
Podobne wzmocnienie przekazu miało miejsce na Twitterze i Facebooku – treści dotyczące EUMAM zamieszczone przez rosyjskie MSZ zostały udostępnione przez co najmniej 10 rosyjskich kont dyplomatycznych na Twitterze i 15 na Facebooku. Sputnik Africa i hiszpańska edycja Sputnika również zamieściły artykuły cytujące wprowadzający w błąd tekst.
Kreml prawdopodobnie wykorzystuje sieci dyplomatyczne do dystrybucji dezinformacji, aby ominąć unijne sankcje na pięć rosyjskich kanałów dezinformacyjnych. UE nałożyła na nie sankcje ze względu na ich rolę w rozpowszechnianiu dezinformacji, której celem było uzasadnienie inwazji Rosji na Ukrainę, destabilizacja krajów sąsiadujących z Rosją oraz osłabienie UE i jej państw członkowskich.
Czas stawić czoła faktom – lub nie
17 listopada Sąd Okręgowy w Hadze wydał długo oczekiwaną decyzję w sprawie karnej MH17, skazując Rosjan Siergieja Dubinskiego i Igora Girkina oraz Ukraińca Leonida Charczenkę na dożywocie za zestrzelenie lotu MH17 i zamordowanie 298 osób na pokładzie. Czwarty podejrzany, obywatel Rosji Oleg Pułatow, został uniewinniony.
Prokremlowscy dezinformatorzy szybko odrzucili decyzję, nazywając sprawę nieważną prawnie, obwiniając Ukrainę i kwestionując integralność holenderskiego systemu prawnego.
Jeśli te twierdzenia brzmią podobnie, to dlatego, że tak jest. Od czasu, gdy zbrodnia miała miejsce w 2014 roku, rosyjskie środowisko dezinformacyjne dokłada wszelkich starań, aby odrzucić wszelką winę. Dla tych, którzy są głodni więcej przykładów modus operandi Kremla, mamy ponad 330 spraw dotyczących MH17 w naszym repozytorium.
Podgrzewanie narracji dezinformacyjnych dotyczących energii
Na początku tego tygodnia szereg prokremlowskich instytucji dezinformacyjnych i kanałów na Telegramie i Twitterze obrało za cel wysokiego przedstawiciela UE Josepa Borrella, starając się go zdyskredytować. Starały się, aby wyglądało na to, że powiedział, że ogrzewanie mieszkań do temperatury cieplejszej niż 18 stopni jest zbrodnią przeciwko wartościom europejskim.
Aby sprostować – nie, wysoki przedstawiciel Borrell nie powiedział nic takiego. Twierdzenie pochodzi z kanału na Telegramie, który otwarcie twierdzi, że zamieszcza wyłącznie treści satyryczne i fałszywe informacje. Autor tego samego kanału zamieścił później (otwiera się w nowej karcie) kolejną zmyśloną wypowiedź rzekomo autorstwa wysokiego przedstawiciela Borrella, wzywającą władze do ukarania aktora, który rozpowszechniał fałszywe informacje pod jego nazwiskiem.
Wykorzystanie istniejących portali satyrycznych jest częstym zabiegiem prokremlowskiego środowiska dezinformacyjnego, czy to z powodu sprytu, przebiegłości, czy czystej głupoty. W ubiegłym roku pisaliśmy o sprawie Panoramy, satyrycznego rosyjskiego portalu internetowego, którego historie wielokrotnie były przyjmowane przez rosyjskie media kontrolowane przez państwo i wysokich rangą urzędników za prawdziwe.
Narracja użyta do ataku na wysokiego przedstawiciela Borrella to również często wykorzystywane narzędzie Kremla, którego celem jest zasianie nieufności wobec władz europejskich i umniejszenie wysiłków Europy w zakresie ograniczenia zużycia energii.
Wyróżniają się dwie inne niedawne próby szerzenia dezinformacji. Po pierwsze, prokremlowscy dezinformatorzy podjęli kolejną próbę wykorzystania wysokich cen energii przeciwko UE. Zrobili to, popularyzując dziwaczny film, przedstawiony jako reklama rosyjskiej kawiarni w Berlinie, która pokazuje życie w Niemczech w niedalekiej przyszłości po tym, jak Putin został kanclerzem Europy. Niespodzianka: w Berlinie jak dotąd nie znaleziono takiej kawiarni.
Ponadto kilka prokremlowskich kanałów dezinformacyjnych promowało na początku tego miesiąca podobne, profesjonalnie wyprodukowane filmy o rzekomych trudnościach związanych z nadchodzącą zimą w Wielkiej Brytanii. Umieszczanie materiałów na anonimowych kanałach YouTube, z których wszystkie mają bardzo mało subskrybentów i istnieją głównie po to, by publikować różne filmy zgodne z narracją Kremla, maskuje rosyjskie pochodzenie tych filmów i czyni je bardziej przyjaznymi dla zachodniej publiczności.
Inne przypadki dezinformacji z minionego tygodnia:
- Zachód i Zełenski wywołali głód na Ukrainie i błagają Rosję o pomoc. Nie, nie i jeszcze raz nie. Na Ukrainie nie ma głodu, to Rosja zagraża światowemu bezpieczeństwu żywnościowemu, a Ukraina zdecydowanie nie prosi Rosji o pomoc.
- Pociski, które spadły na Polskę, są ukraińskie, ale Zachód i tak obwinia Rosję. Podczas gdy Rosja ponosi ostateczną odpowiedzialność za ten incydent, ponieważ kontynuuje swoją nielegalną wojnę przeciwko Ukrainie, polskie władze i przedstawiciele NATO podkreślali, że ten wypadek nie był celowym atakiem na Polskę.
