Расійскія намаганні па маніпуляванні інфармацыяй у краінах Трапічнай Афрыкі
Сёння, у эпоху паскарэння навукова-тэхнічнага прагрэсу і павышэння ўзроўню пранікнення Інтэрнэту ў краінах Трапічнай Афрыкі, Расія карыстаецца шанцам навадніць афрыканскі інфармацыйны ландшафт ілжывымі наратывамі. Ад аховы здароўя да бяспекі — разнастайныя наратывы прасоўваюцца праз велізарную колькасць рычагоў маніпулявання ў Інтэрнэце. Гэты працэс з’яўляецца часткай больш шырокіх намаганняў Расіі па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) для прасоўвання сваёй знешняй палітыкі.
За апошнія пяць гадоў Расія стварыла ў шэрагу афрыканскіх краін экасістэму дэзінфармацыі, у якой сфабрыкаваная і неправераная інфармацыя часта падмяняе журналістыку факта і незалежную журналістыку. Апроч выкарыстання інфармацыйных маніпуляцый супраць Захаду, гэтая каварная дзейнасць падрывае давер да дэмакратычных інстытутаў і выклікае сур’ёзныя асцярогі адносна бяспекі для мясцовага насельніцтва.
Расія і яе індустрыя па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) сцвярджаюць, што Крэмль валодае ўнікальнымі магчымасцямі для забеспячэння бяспекі і ваеннай дапамогі ў краінах, якія маюць у гэтым патрэбу, але рэальная карціна тут зусім іншая: пастаяннае пагаршэнне ўзроўню бяспекі і стабільнасці. Гэта не толькі падкрэслівае няздольнасць Расіі выконваць свае абавязацельствы, але і выразна дэманструе адсутнасць сапраўднага намеру рабіць гэта. Аднак Расія імкнецца і далей пашыраць сваю шкодную дзейнасць па ўсім кантыненце.
Чым кіруецца Расія ў сваіх намаганнях па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) у Афрыцы?
Краіны Трапічнай Афрыкі, на якія накіраваны такія намаганні Расіі, маюць агульныя рысы: вялізныя запасы прыродных рэсурсаў, кволыя палітычныя інстытуты, сур’ёзныя выклікі ў галіне бяспекі і спадчына каланіяльнае мінулае, якое трэба пераадольваць.
За намаганнямі Расіі па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) у дачыненні да афрыканскіх краін стаяць шматузроўневыя матывы.
Па-першае, Крэмль імкнецца пашырыць сваю эканамічную і палітычную прысутнасць шляхам заключэння выгадных гандлёвых здзелак, атрымання доступу да прыродных рэсурсаў і ўмацавання палітычных саюзаў. Праз маніпуляванне мясцовым інфармацыйным асяроддзем Расія можа фарміраваць грамадскую думку, падтрымліваць патрэбных ёй палітычных кандыдатаў і дэстабілізаваць урады, палітыка якіх супярэчыць яе інтарэсам.
Па-другое, расійскія намаганні па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) з’яўляюцца ключавым кампанентам больш маштабнай стратэгіі, накіраванай на тое, каб падарваць адносіны паміж Захадам і краінамі Трапічнай Афрыкі. Сюды ўваходзяць унясенне рознагалоссяў, узмацненне існуючых падстаў для незадаволенасці і падрыў даверу да дэмакратычных інстытутаў. Такая тактыка арганічна дапасоўваецца да галоўнай мэты Расіі — падарваць дэмакратычныя нормы і кансалідаваць свой уплыў на сусветнай арэне.
Па-трэцяе, намаганні па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) закліканы абяліць тыя хунты, якія прыйшлі да ўлады з дапамогай незаконнай і жорсткай ваеннай сілы і працягваюць рабаваць і трэціраваць грамадзянскае насельніцтва пры падтрымцы групы Вагнера. Канчатковым вынікам гэтага з’яўляюцца больш падзеленыя, больш кволыя і менш бяспечныя афрыканскія суполкі з памяншэннем прасторы для незалежных СМІ.
Як працуе расійскі апарат па маніпуляванні знешняй інфармацыяй і ўмяшанні (FIMI) у краінах Трапічнай Афрыкі?
Крэмль выкарыстоўвае шырокі арсенал інструментаў для рэалізацыі сваіх амбіцый, напрыклад:
- Стварэнне лакалізаваных версій сваіх флагманскіх дзяржаўных СМІ, такіх як Sputnik Afrique, RT Afrique і Afrique Média. Апошні з’яўляецца адной з самых уплывовых франкамоўных крыніц навін у рэгіёне і служыць узмацняльнікам пракрамлёўскай і правагнераўскай дэзінфармацыі. Акрамя таго, Расія фінансуе мясцовыя радыёстанцыі, такія як Radio MaliBa FM у Малі, і газеты, такія як Ndjoni Sango у ЦАР, якія займаюць аднабаковую пракрамлёўскую пазіцыю.
- Прыцягненне на свой бок актывістаў панафрыканскага руху для забеспячэння максімальнага ўздзеяння расійскіх наратываў на мясцовую аўдыторыю, такіх як цяпер сумна вядомая Наталі Ямб, празваная «дамай з Сочы», або Кемі Себа. Яны абедзве прысутнічалі на апошнім расійска-афрыканскім саміце, які адбыўся ў Санкт-Пецярбурзе ў ліпені 2023 года. Ад распаўсюджвання антызаходняй рыторыкі да прасоўвання наймітаў з групы Вагнера — гэтыя рупары таксама рэгулярна апраўдваюць вайну Расіі супраць Украіны.
- Пашырэнне ахопу лжывага кантэнту ў сацыяльных сетках праз стварэнне і выкарыстанне фэйкавых акаўнтаў і сетак троляў на афрыканскім, рэгіянальным або нацыянальным узроўнях. Facebook служыць асноўнай платформай для напаўнення інфармацыйнага асяроддзя эмацыйным і аб’ектыўна ілжывым кантэнтам.
- Распаўсюджванне кантэнту, які выклікае супярэчнасці, для скажэння ўспрымання падзей, асабліва падчас пратэстаў у Малі, Буркіна-Фасо, Цэнтральнаафрыканскай Рэспубліцы, Сенегале і Нігеры. У якасці прыкладу можна прывесці спальванне сцягоў заходніх краін або сцягі Расіі ці групы Вагнера ў руках пратэстоўцаў.
- Стварэнне і распаўсюджванне ілжывых відэаролікаў, мультыплікацыйных і кінематаграфічных фільмаў, а таксама відэа з поля бою, накіраваных на прасоўванне ілжывага наратыву аб тым, што супрацоўніцтва з групай Вагнера з’яўляецца адзіным спосабам гарантаваць бяспеку ў Афрыцы, і на ачарненне Захаду.
