Пракрамлёўскія СМІ распальваюць напружанасць вакол Украіны

У той час як дыпламатычныя намаганні па спыненні агрэсіўнай эскалацыі ўздоўж украінскіх меж працягваюцца, пракрамлёўскія СМІ працягваюць распальваць напружанасць падбухторніцкімі і зманлівымі паведамленнямі. Асноўная частка з іх накіравана ў першую чаргу на ўнутраную расійскую аўдыторыю, якой штодзённа кажуць, што Захад, НАТА і ЗША пагражаюць Расіі.

Апытанні незалежнага Левада-Цэнтра паказваюць, што большасць расіян (каля паловы апытаных) вінавацяць ЗША і НАТА ў цяперашняй эскалацыі і толькі каля 4% лічаць, што гэта адказнасць расійскага кіраўніцтва. Амаль праз восем гадоў пасля незаконнай анексіі Крыма і пачатку ўзброенай агрэсіі на Данбасе прызнанне таго, што Крэмль насамрэч пагражае Украіне, з’яўляецца маргінальнай пазіцыяй у Расіі.

Такія стаўленні з’яўляюцца плёнам працы расійскіх дзяржаўных СМІ, якія гадамі культывуюць міф аб «акружанай» Расіі, падаграваючы страхі (паводле Левады, 56 адсоткаў расіян баяцца сусветнай вайны) і наўмысна скажаючы для мільёнаў расіян каштоўнасці, гісторыю і палітыку Украіны, ЕС і НАТА.

Пераварот прычынна-выніковай сувязі з ног на галаву

На фоне пастаяннага нарошчвання расійскай вайсковай агнявой моцы ўздоўж меж Украіны некалькі членаў НАТА пачалі пастаўляць Украіне зброю бліжняга бою і абарончыя ўзбраенні. Але для пракрамлёўскіх СМІ гэта была нагода заявіць, што НАТА падштурхоўвала Украіну да канфлікту. Некалькі варыянтаў гэтага дэзынфармацыйнага паведамлення былі распаўсюджаны ў мінулым і працягваюць распаўсюджвацца сёння ў Расіі, у непадкантрольных ураду тэрыторыях ва Украіне, у Грузіі і ў іншых месцах.

Адначасова санкцыі, уведзеныя адносна Расіі ў 2014 годзе, наступная незаконная анексія Крымскага паўвострава і дэстабілізацыя Украіны працягваюць адлюстроўвацца як нелегітымны інструмент «супраць Расіі».

Гэта толькі некалькі прыкладаў таго, як расійскія дзяржаўныя СМІ наўмысна скажаюць прычыну і наступствы, каб прыкрыць адказнасць Крамля за эскалацыю напружанасці і ўтрымаць унутраную аўдыторыю ў страху (і, такім чынам, пад кантролем).

Пабудова трыгерных наратываў

Крэмль таксама выкарыстоўвае дэзынфармацыю і інфармацыйныя маніпуляцыі, каб стварыць прастору для палітычнага і, што асабліва важна, ваеннага манеўру.

Каб захаваць для Крамля магчымасць прамой ваеннай агрэсіі, дэзынфармацыйныя выданні разам з пракрамлёўскімі экспертамі і палітыкамі культывуюць наратывы аб непазбежных зверствах супраць насельніцтва Данбаса.

Сярод іх неабгрунтаваныя сцверджанні, што ўкраінскія вайскоўцы рыхтавалі «правакацыі», ў тым ліку выбухі на прамысловых прадпрыемствах з небяспечнымі аб’ектамі хімічнай вытворчасці і ўжыванне нервовапаралізуючага рэчыва батулатаксіну. ЗША таксама абвінавацілі ў планаванні «правакацыі» з хімічнай атакай на Данбасе з атручваннем пітной вады.

Характэрна, што пракрамлёўскія СМІ маюць доўгую гісторыю скажэння фактаў пра хімічную зброю, уключаючы адмаўленне нападаў з хімічнай зброяй з боку сірыйскага рэжыму і абвінавачванні, што ЗША назапашваюць хімічную зброю.

Каб расійскія ўнутраныя аўдыторыі паверылі такім жахлівым дэзынфармацыйным наратывам пра Украіну, пракрамлёўскія СМІ ствараюць вобраз негуманнай «нацысцкай» Украіны на працягу многіх гадоў. Раней такія наратывы суправаджаліся неаімперскімі запэўненнямі, што ўкраінцы і расіяне «адзін народ», у тым ліку ад вышэйшага кіраўніцтва Крамля. Цяпер без цырымоній: RT Russia адышлі ад наратыву «адзін народ», сцвярджаючы, што «ўкраінцы хочуць расійскай крыві», а Расія нясе адказнасць за выратаванне братоў і грамадзян у Луганску і Данецку ад іх «ворагаў».

Ліквідацыя незалежных СМІ

Для Крамля спатрэбіліся гады для сістэматычнага знішчэння незалежных СМІ, каб дэзынфармацыя магла свабодна выкарыстоўвацца для непасрэднай падтрымкі агрэсіўнай ваеннай пазіцыі і варожых аперацый за мяжой.

Нядаўна мы бачылі, як Крэмль робіць далейшыя крокі па ліквідацыі доступу да незалежных СМІ ў краіне, паколькі расійскія ўлады забаранілі грамадскае міжнароднае вяшчанне Deutsche Welle і закрылі іх офіс у Маскве.

Расійскія дзяржаўныя СМІ паспяшаліся абвясціць, што Deutsche Welle з’яўляецца крыніцай прапаганды НАТА, працягваючы больш шырокія намаганні па ўсталяванні ілжывай эквівалентнасці паміж рэспектабельным сусветным СМІ Deutsche Welle і RT DE.

Рашэнне расійскіх уладаў было прынята пасля таго, як рэгулятар СМІ Германіі забараніў расійскай дзяржаўнай тэлекампаніі RT DE працаваць у Германіі з-за адсутнасці дзеючай ліцэнзіі. Пры гэтым Deutsche Welle працавала ў Расіі з усімі неабходнымі ліцэнзіямі і паўнамоцтвамі.

Забарона, накладзеная на Deutsche Welle, вынікае з чарговага загаду расійскіх уладаў для шматлікіх СМІ выдаліць раней апублікаваныя навіны, у якіх спасылаліся на антыкарупцыйныя расследаванні каманды Аляксея Навальнага. У снежні 2021 года расійскі суд пастанавіў абмежаваць доступ да вэб-сайта расійскага незалежнага СМІ і праваабарончага праекта ОВД-Інфа. Гэта толькі апошнія прыклады сістэматычнага прыгнечання свабоды СМІ і іншых асноўных правоў у Расіі.