ZASÅONA dezinformacji, cz. 3: Satyra
W jaki sposób ZASŁONA dezinformacji przesłania demokrację: siedem tanich sztuczek
W cyklu artykułów EUvsDisinfo demaskuje kilka tanich, retorycznych sztuczek dezinformacji oraz to, jak twórcy dezinformacji systematycznie utrudniają wymianę poglądów – podstawę demokracji – stosując arsenał narzędzi. Działania kremlowskich trolli sprawiają, że dyskurs publiczny grzęźnie w bagnie bezsensownej kontestacji. Szwedzka aktywistka ukuła termin Modus Trollerandi, aby opisać sposoby na zepsucie debaty publicznej za pomocą serii tanich sztuczek. Zespół EUvsDisinfo rozwinął tę koncepcję, aby pokazać, w jaki sposób ZASŁONA dezinformacji przesłania demokrację.
Z: Zaprzeczenie:
Poddanie w wątpliwość wszelkich dowodów na istnienie dezinformacji.
A: Aczemunizm:
Odsunięcie od siebie oskarżeń poprzez zmianę tematu: „a czemu nie zajmujecie się…”
S: Satyra:
Użycie sarkazmu, aby umniejszyć przeciwnika.
Ł: Łgarstwo:
Atak na oponentów za poglądy, których nigdy nie wyrazili.
O: Oskarżenia:
Stosowanie zarzutów tak samo prowokacyjnych, jak bezpodstawnych.
N: Niuanse:
Zalewanie oponenta szczegółami i technikaliami.
A: Atak:
Używanie ostrego języka, aby zniechęcić oponenta.
S jak Satyra
Jak ten, co rzuca bezmyślnie strzały, oszczepy i śmierć – tak człowiek, co zwodzi bliźniego i mówi: „To tylko dla żartu”.
Księga Przysłów, 26:18–19
Sarkazm, satyra, wyśmiewanie, „hahaganda” to skuteczne sposoby na zdobycie przewagi w debacie. Zespół EUvsDisinfo często opisywał tę technikę w poprzednich artykułach: tutaj oraz tutaj, dla przykładu.
Sarkazm, żarty i wyolbrzymienia to techniki, które jak najbardziej można stosować w debacie, jednak w przypadku Kremla są one kluczowym elementem retoryki. Rzeczniczka Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Maria Zacharowa, wykorzystuje tę technikę jako podstawowy element swoich cotygodniowych przemówień, w których stosuje ironiczne uwagi na temat „naszych zachodnich partnerów” oraz „naszych szacownych kolegów” w sposób upokarzający, mając na celu umniejszenie i zniesławienie.
„Nie po raz pierwszy ten dziennik opublikował wierutną bzdurę”.
Przemówienie rzeczniczki Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Marii Zacharowej, Moskwa, 4 marca 2021 r.
„Cały ten nonsens ogłaszany publicznie lub poprzez konta unijnych instytucji w mediach społecznościowych – odpowiemy na niego jasną argumentacją i prawdziwymi faktami”.
Przemówienie rzeczniczki Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Marii Zacharowej, Moskwa, 4 marca 2021 r.
„Niestety, wiele osób wciąż wierzy w te wpojone im bzdury”.
„Ciskanie gromów, powtarzanie, że nikt poza Moskwą nie mógł przeprowadzić tego cyberataku, ponieważ nie da się tego zrobić bez wykorzystania specjalnych zasobów państwowych – to wszystko absurd. To pseudoprawne stanowisko, czysty nonsens”.
„Brytyjski rząd doszedł do właściwego wniosku, że termin »wysoce prawdopodobne« nie ma już sensu”.
„Najprawdopodobniej fantazje te (bo tak należy je klasyfikować) powinny być rozważane w kontekście londyńskiej taktyki oskarżania Rosji w ich preferowanym stylu opartym na dobrze nam znanych określeniach takich jak »wysoce prawdopodobne«”.
W 2017 r. Strategiczne Komunikacyjne Centrum Doskonałości NATO w Rydze opublikowało raport na temat systemowego zniesławiania zagranicznych przywódców politycznych w telewizji kontrolowanej przez państwo rosyjskie. Choć satyra i humor stanowią podstawowe elementy publicznego dyskursu w demokratycznym społeczeństwie, satyra w rosyjskich programach telewizyjnych ma na celu umyślne zniesławienie i umniejszenie. To samo podejście zastosowano w trakcie demonstracji w Rosji w styczniu 2021 r.: prokremlowskie media i eksperci starannie określali tysiące protestujących „szczeniakami Nawalnego i rewolucjonistami-maminsynkami”.
Satyra to potężna broń, przed którą bardzo trudno się obronić. Trzeba ją znieść, nie pozwalając zejść dyskusji na boczny tor. Humor Kremla nie jest sprawą, z której można żartować.
Kolejny artykuł: Ł jak Łgarstwo
